SBO publicatie - Taalvaardig voor de klas

Datum 26/08/2010 Auteur Tjitske Idsinga; bron: SBO

SBO-publicatie: Taalvaardig voor de klas

Het SBO heeft twee onderzoeken over taalvaardigheid van leraren laten uitvoeren en gebundeld in de publicatie 'Taalvaardig voor de klas: Twee onderzoeken naar de taalvaardigheid van leraren in het po en vo'. Het gaat om de onderzoeken: 'Taalvaardig voor de klas' (Hogeschool Utrecht 2009) en 'Taalvaardigheid van leraren op Zwarte scholen' (ResearchNed 2009).

De afgelopen jaren klonken kritische geluiden over de taalvaardigheid van leraren vanuit de media, de politiek en het onderwijs zelf. Uit eerder onderzoek van het SBO blijkt dat de zorg het grootst is onder directeuren van zwarte scholen.

Taalvaardigheid moet vanaf de start van de opleiding deel uitmaken van het curriculum en waar nodig aangevuld met cursussen buiten het curriculum. Dat is één de conclusies uit de literatuurstudie 'Taalvaardig voor de klas'. Het onderzoek benoemt hiervoor ook tips voor schooldirecteuren, pabo's en lerarenopleidingen. Verder blijkt dat er geen onderzoek is gedaan naar de invloed van de taalbeheersing van de docent op de taalontwikkeling van leerlingen.

Knelpunten in taalvaardigheid van allochtone leraren en studenten worden vaak vanuit een beperkte opvatting van taal benoemd (grammatica, spelling en uitspraak). Om de ontwikkeling en begeleiding van beroepstaalvaardigheden te verbeteren, moet ook gekeken worden naar het functioneren van (allochtone) docenten in de diverse beroepscontexten en de rol die de omgeving van de opleiding en werkplek daarin spelen.

Net als uit de literatuurstudie, blijkt ook uit de enquête 'Taalvaardigheid van leraren op Zwarte scholen' dat meer onderzoek naar het onderwerp nodig is. Vanwege een beperkte respons moeten de resultaten van de enquête als indicatief worden beschouwd. De meeste leraren (91 procent) maken wel eens taalfouten of ondervinden andersoortigen taalproblemen, echter het aandeel dat daadwerkelijk last ondervindt van taalproblemen bij het lesgeven beperkt zich tot eenvijfde.

De taalvaardigheid van de solllicitanten wordt maar heel soms gediagnosticeerd. Meestal wordt er afgegaan op de sollicitatiebrief en het sollicitatiegesprek. Circa 38 procent van de schoolleiders geeft aan hierbij (onbewust) kritischer te zijn voor allochtone leraren dan voor autochtone leraren. Overigens maken de meeste schoolleiders (87 procent) wel bewust gebruik van de specifieke competenties van allochtone leraren, zoals hun meertaligheid en/of hun bekendheid met de cultuur van sommige leerlingen.

Bijlage(n)

Taalvaardigheid voor de Klas (686 KB)