lero afdruk van url http://www.leroweb.nl/lero/intercultureel/1953. Datum: 18 May 2012

Geen praatjes, maar stages!

Je bent jong, talentvol, enthousiast... én je hebt een dubbele culturele achtergrond. Voor veel allochtone studenten blijkt het lastig een geschikte stageplek te vinden. Tijdens de debatbijeenkomst 'Geen praatjes, maar stages' (een initiatief van diverse studentenorganisaties en het SBO) gingen werkgevers, politici én allochtone studenten met elkaar in debat over oorzaken en oplossingen. Én werden tijdens de afsluitende sessie 'speednetworking' spijkers met koppen geslagen.

Het sfeervolle café Dok 75 van de Haagse Hogeschool is tot de nok gevuld als Tweede Kamerlid en 'breekijzer' voor stages John Leerdam 13 februari uitroept tot Super Wednesday. 'Helaas lopen biculturele studenten vaak tegen grenzen op. Soms blijkt de stage zelfs zo'n struikelblok dat het leidt tot uitval. Doodzonde! De werkvloer is namelijk van iedereen, óók van biculturele jongeren. Studentenorganisaties hebben met dit probleem bij mij aangeklopt, en ik ben vastbesloten om hier iets aan te doen. We willen vandaag graag tot een oplossing komen. Voor de aanwezige werkgevers betekent dat, dat we hier vandaag niet weggaan voordat we zaken hebben gedaan met elkaar. Ik ben misschien wel het symbolische 'breekijzer' voor stages, maar alleen ú kunt het werkelijke breekijzer zijn.'

Hoofddoek

Het onderwerp leeft, dat maken ook de soms schrijnende verhalen van studenten duidelijk. Zoals de Rotterdamse leerkracht Samirah Akkouh. Zij werd 'van het kastje naar het schoolbord' gestuurd toen ze op zoek was naar een stage, vertelt ze in sappige Rotterdamse tongval. 'Ik ben geboren en getogen in Rotterdam, maar mijn ouders zijn Marokkaans en dús ben je allochtoon. Toen ik vier jaar geleden begon op de pabo merkte ik geen onderscheid, dat begon pas toen ik een stage ging zoeken. Nadat ik twee jaar geleden besloot een hoofddoek te gaan dragen, werd het al helemaal moeilijk: bij veel scholen was ik pas welkom als mijn hoofddoek afging. Op een gegeven moment werd ik er echt moedeloos van, niets is vervelender dan beoordeeld worden op grond van je afkomst.' Uiteindelijk kwam Samirah terecht bij de Stichting Kind & Onderwijs, waar ze nu werkt als leerkracht. 'Zij zien de meerwaarde van een divers samengesteld docententeam wél.' Tofik Dibi, Kamerlid voor GroenLinks, is onder de indruk. 'We hebben hier echt te maken met een groot probleem: niet omdat het 'zielig' is, maar simpelweg omdat het onacceptabel is. Na '11 september' is het helaas steeds acceptabeler geworden om mensen af te wijzen op basis van angst. Ik heb twee broertjes in het mbo. Ook zij krijgen te maken met afwijzingen en gaan nu echt geloven dat er iets mis met ze is. Een wettelijk vastgelegd stagerecht voor leerlingen zou een mogelijk middel kunnen zijn om ook biculturele studenten aan een stageplek te helpen.'

Human capital weggooien

'Wij hebben vaak veel moeite om geschikte mensen te vinden en zijn juist blij met elke goede kandidaat, ongeacht afkomst.'
Dibi is ook een van de deelnemers aan het aansluitende debat onder leiding van Tanja Jadnanansing (NOS). Aan tafel zitten – naast Dibi – Els Verhoef (bestuurslid Haagse Hogeschool), Rosalien Welle (Interstedelijk Studenten Overleg), Zeki Arslan (FORUM), en Gert-Jan Sluis (recruiter bij chipsfabrikant NXP Semiconductors). Er wordt gedebatteerd aan de hand van een stelling: 'Weigering van biculturele stagiaires is eigenlijk gewoon human capital weggooien.' Studente Chantal de Haseth leidt de stelling in. 'Zelf ben ik opgegroeid op Curaçao, en ik merk dat het vaak lastig is om een stageplek te vinden. En dat terwijl Nederland toch een multiculturele samenleving is. Waar zijn we mee bezig?' Gert-Jan Sluis is onder de indruk van Chantals verhaal: 'Ik schrik er zelfs een beetje van. Wij hebben vaak veel moeite om geschikte mensen te vinden en zijn juist blij met elke goede kandidaat, ongeacht afkomst.'

Uithangbord

Els Verhoef vertelt dat het stagebureau van de Haagse Hogeschool put uit de zeer diverse populatie. 'En daar schrikken sommige bedrijven voor terug, al komen ze daar niet echt rond voor uit. Het is volgens mij vooral onwennigheid. Wij proberen in elk geval altijd uit te stralen dat we enorm trots zijn op ál onze studenten, zij zijn ons uithangbord.' Vanuit de zaal volgt de reactie dat de andere kant van de medaille is, dat veel welwillende bedrijven de biculturele student niet of nauwelijks weten te bereiken. Volgens Zeki Arslan is de stagemarkt inderdaad erg ondoorzichtig. 'Waar dat aan ligt? We zouden eerst eens moeten analyseren waar het probleem nu precies ligt, pas dan kun je nadenken over een oplossing. Verder vind ik dat onderwijsinstellingen te weinig investeren in de competenties die belangrijk zijn bij het vinden van een stageplek, zoals sollicitatievaardigheden.'

Munitie

'Onderwijsinstellingen zouden pal achter hun studenten moeten gaan staan. En dus niet klakkeloos een andere stagiaire moeten sturen zodra er één geweigerd wordt.'
Ook de begeleiding van biculturele studenten tíjdens de stage kan beter, klinkt uit de zaal: 'Hogescholen hebben te weinig ervaring met het begeleiden van biculturele studenten. Daardoor vallen er studenten uit, iets wat met een beter steuntje in de rug wellicht voorkomen zou kunnen worden.' Rosalien Welle sluit zich daarbij aan. 'Bovendien begint die begeleiding ook wat mij betreft al bij het solliciteren. Biculturele studenten zijn zichzelf vaak onvoldoende bewust van het feit dat ze juist een enorme meerwaarde kunnen bieden, juist door die dubbele culturele achtergrond. Neem daarom ook het sollicitatieproces mee in de begeleiding, praat met elkaar over de sterke punten, en stuur de student met die munitie een gesprek met de werkgever in.' Uit reacties van de zaal blijkt dat de opstelling van sommige onderwijsinstellingen te wensen overlaat: 'Ze zouden, meer dan nu soms het geval is, pal achter hun studenten moeten gaan staan. En dus niet klakkeloos een andere stagiaire moeten sturen zodra er één geweigerd wordt.' Het afsluitende rondje langs de panelleden maakt vooral duidelijk dat het nu echt tijd is voor actie: bij onderwijsinstellingen, ondernemers én studenten.

Online stagebank

Voordat er daadwerkelijk genetwerkt gaat worden, is het eerst nog tijd voor de lancering van de 3D-stagebank: een online matchingstool (LINK naar ons bericht over www.3d-stagebank.nl) waarmee studenten en werkgevers elkaar gemakkelijk kunnen vinden. De website, een initiatief van de Internetvakbond en gesteund door de Landelijke StudentenVakbond (LSVb) en vakbond De Unie, wordt geopend door een 'virtueel aanwezige' Maria van der Hoeven, minister van Economische Zaken. Het nieuwe digitale stageplatform slaat een brug tussen studenten met een biculturele achtergrond en bedrijven: een geautomatiseerde procedure laat wensen van studenten en bedrijven naadloos op elkaar aansluiten. De culturele achtergrond van de student speelt daarbij geen enkele rol. De LSVb steunt het initiatief van harte, vertelt voorzitster Lisa Westerveld: 'We krijgen namelijk heel veel klachten over stages. En dat is jammer, want zo blijft kwaliteit onbenut. De 3D-stagebank zorgt er voor dat partijen elkaar beter weten te vinden.'

Netwerken

En dan is het eindelijk zover: tijd om te netwerken! Onder de deskundige leiding van Speednetworking Nederland maken studenten en werkgevers in drie snelle sessies van negen minuten kennis met elkaar. De eerste drie minuten stelt de student zich voor, de volgende drie zijn voor de werkgever, waarna in de laatste drie minuten spijkers met koppen kunnen worden geslagen. Alhoewel het aantal studenten het aantal werkgevers licht overstijgt, is de sessie afgemeten aan het aantal uitgewisselde visitekaartjes een groot succes. Studente Thalicia Lieuw-Sjong (International Public Management) praatte geanimeerd met een vertegenwoordiger van Stageplaza. 'Zelf ben ik op zoek naar een stageplek in het buitenland. Degene met wie ik praatte had weer contacten met iemand van Buitenlandse Zaken in Washington, hij zou voor mij een balletje opwerpen. Mooi zo!' Ook Brahim Ait Rian (Commerciële Economie) heeft al wat visitekaartjes binnen. 'Echt geweigerd vanwege mijn afkomst ben ik gelukkig nog nooit. Maar: dat heeft ook te maken met je eigen presentatie. Spontaniteit en een goede voorbereiding doen gelukkig nog steeds wonderen. Wat onverlet laat dat bijeenkomsten als deze enorm nuttig kunnen zijn.' Want dat er iets moet gebeuren, daar lijkt iedereen het na afloop wel over eens.